Türkiye farklı ülkelerden neden toprak kiralıyor?
Haber
18 Ocak 2021 - Pazartesi 22:38 Bu haber 82 kez okundu
 
Türkiye farklı ülkelerden neden toprak kiralıyor?
Türkiye son yıllarda özelikle Afrika ülkelerinden tarım amaçlı toprak kiralaması tartışma konusu oluyor. Bu ülkelerin başında da Sudan ve Nijer geliyor.
DİĞER Haberi
Türkiye farklı ülkelerden neden toprak kiralıyor?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bu konuya 28 Aralık 2020’de yapılan bakanlar kurulu toplantısı sonrası değinmişti. Türkiye’nin başka ülkelerden toprak kiraladığını belirten Erdoğan şunları söyledi: “Bugün 140 ülke, başka yerlerde toprak kiralayarak geleceklerini garanti altına alıyorlar. Şimdiden kiralanan toprak miktarı ülkemizin yüzölçümünün 3 katına ulaşmıştır. Toprak kiralamada amaç bir asır sonrasının taleplerine hazırlık yapmaktır. Böyle bir derdi olmayanlar ülkemizin niye Sudan’da Nijer’de toprak kiraladığını anlayamıyor.”

Türkiye daha önce Sudan’da toprak kiralamıştı. 99 yıllığına kiralanan 780 bin 500 hektar tarım arazisinde hem devlet hem özel sektörün tarımsal üretim yapması planlandı. Bakanlar Kurulu'nun 9.11.2015 tarih ve 2015/8234 sayılı kararı ile onaylanan ‘Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sudan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında İkili Tarımsal İşbirliği ve Ortaklığına İlişkin Anlaşma’ya dayanarak, Türk Sudan Uluslararası Tarım ve Hayvancılık Anonim Şirketi adında bir şirket kuruldu. Şirket sermayesinin yüzde 80'i Türkiye’ye, yüzde 20'si Sudan'a ait.

Sudan’la birlikte bir başka Afrika ülkesi olan Nijer’de de toplamda 1 milyon hektar alan kiralayan Türkiye’nin planı, tarımsal üretim yapmak ve özellikle yem bitkilerini üretilerek ülkeye getirmek.

Sudan, Türkiye’ye 2.942 km uzaklıkta olan bir ülke. Sudan’da ekilmesi planlanan tarımsal ürünlerin getirilmesi ile ilgili karşımıza birkaç sorun çıkıyor.

Birincisi; Sudan iç savaş ve karışıklığın hüküm sürdüğü bir yer. İstikrardan yoksun bir yere yatırım yapmak tutarlı bir strateji değil.

İkincisi; Türkiye’nin Sudan ile yapacağı ithalatı deniz yoluyla yapması gerekiyor. Zira hava yolu çok pahalı bir ulaşım aracı. Eğer bu denli uzak bir ülkeden sürekli hava yoluyla alışveriş yaptığınız takdirde karınız zarara dönüşür. Yani amaçladığınız çözüm farklı bir kriz doğurur. Bir diğer yol olan kara yolu ise çok zor. Çünkü Sudan’ın kuzeyinde Mısır ve Libya var. Mısır ile aramız zaten kötü. Libya ise karışıklıktan dolayı ürünlerin deniz kıyısına varması çok zor ve kara yolu da çok maliyetli olacaktır. Sudan’dan en mantılı yol ise deniz yolu olarak gözüküyor. Deniz yoluyla Süveyş Kanalı’ndan geçmek gerekiyor. Kanalı elinde bulunduran ülke ise, kavgalı olduğumuz Mısır. Yani bu yolun da hiçbir zaman garantisi yok. Üstelik deniz yolunun da maliyetli fazla.

Diğer yandan Sudan, ABD’nin “Teröre Destek Veren Ülkeler” listesinde bulunuyor.

Toprağını kiraladığımız ve ürün ekip getirmeyi planladığımız bir diğer ülke olan Nijer’de de tablo iç açıcı değil. Nijer ve Türkiye arası 3.537 km. Sudan’a göre daha uzak bir ülke. Nijer’de de istikrar yok, iç karşılılık ve kaos hakim. Aynı şekilde burada da güvenlik yok ve yatırım yapmak mantıklı bir iş değil. Nijer’de ekilen bir ürünü Türkiye’ye getirmeye kalktığınızda maliyetler Sudan’dan daha fazla olur. Çünkü Afrika’nın tam ortasında yer alıyor. Sudan için geçerli riskli ulaşım yolları aynı şekilde bu ülke için de geçerli.

Ayrıca Dışişleri Bakanlığı’nın internet sitesinden Nijer ekonomisi için “Denize kıyısı olmayan Nijer’in ekonomisi büyük ölçüde tarım, hayvancılık ve madenciliğe dayanmaktadır. Finansman eksikliği ülkedeki yatırım ve ticari ilişkilerde önemli bir sorun teşkil etmektedir. Devlet bütçesinin yarıya yakınını donör ülkelerin katkıları oluşturmaktadır” ifadeleri kullanılıyor.

Bu çerçeveden baktığımızda özellikle kaosun ve kuraklığın hüküm sürdüğü bu iki ülkede tarımsal bir yatırım yapmak oldukça riskli. Burada eğer illaki toprak kiralayıp tarımsal bir üretim yapılacaksa da alış verişin o ülkeye komşu ülkelerle yapılması daha mantıklı olacaktır.  Bizim Sudan ve Nijer’de bir şeyler ekip Türkiye’ye getirmemiz sürdürülebilir bir durum değil.

Asıl sorulması gereken soru şu; Tarım ülkesi olan Türkiye’nin en öncelikli konusu kendi çiftçisi olması gerekmiyor mu?

Kendi içinde tarımı ve havyacılık ile ilgili sorunları çözememiş bir Türkiye’nin, başka ülkelerden toprak kiralayıp tarım yapması, aslında kendi çiftçisine verdiği önemi gösteriyor. Diğer yandan Türkiye’de boş araziden fazla ne olabilir? Kendi topraklarımıza yatırım yapmamız lazım. Ekilmeyen bir sürü arazimiz ve destek verildiği takdirde Türkiye’nin tarımda yaşadığı krizleri ortadan kaldıracak özverili çalışkan çiftçilerimiz var.

Kaynak: (İHA) - İhlas Haber Ajansı Editör: Hakan Yakın
Etiketler: Türkiye, farklı, ülkelerden, neden, toprak, kiralıyor?,
Yorumlar
Haber Yazılımı